Tag Archive

Tag Archives for " khởi nghiệp "

Tinh thần khởi nghiệp một điều đang thiếu tại Việt Nam

Khái niệm về kinh tế học

Thành công của doanh ngiệp phụ thuộc vào hai điều: Thiết kế ra một sản phẩm hạng nhất rồi sản xuất nó với chất lượng cao và chi phí hợp lý. Năm 1908, Henry Ford đã xây dựng một nguyên mẫu xe hạng nhỏ, nhẹ và chắc, được đặt tên là Model T với sự trợ giúp của một sáng chế mới – thép va-na-đi, loại thép chắc hơn 3 lần so với thép thông thường. Nhiệm vụ tiếp theo của ông là sản xuất Model T nhanh hơn và rẻ hơn.

Sự thay đổi trong sản phẩm trung bình thường được sử dụng để theo dõi năng suất. Chúng ta hãy chú ý đến thành công đáng kinh ngạc của Henry Ford trong việc giảm số phút cần thiết để lắp ráp một chiếc xe – từ 12,5 giờ xuống còn 90 phút – và do đó tăng sản phẩm cận biên và sản phẩm trung bình của lao động lên cao.

Cần phải nói thêm khái niệm sản phẩm cận biên được sử dụng khi định lượng giá trị của lượng lao động và máy móc tăng thêm so với chi phí của chúng. Khái niệm này trả lời cho câu hỏi: Một giờ tăng thêm của lao động và máy móc đóng góp bao nhiêu cho sản lượng hàng hóa và dịch vụ của công ty.

Sự chênh lệch về phát triển quá lớn tại Việt Nam

GDP của Việt Nam đang ở mức gần 200 tỷ đô la. Nghe có vẻ nhiều? Thật ra con số này còn thua cả lượng tiền mặt mà Apple đang trữ là 250 tỷ đô la. Có thể bạn sẽ thắc mắc: Làm thế nào GDP của cả một quốc gia lại thua cả lượng tiền mặt “dư thừa” của một… công ty khởi nghiệp từ gara ô tô?

Đó là “điều kỳ diệu” của khởi nghiệp. Nó bứt phá khỏi mọi giới hạn. Dường như giới hạn duy nhất tồn tại chính là giới hạn… bạn tự đặt ra cho mình.

So sánh một chút, GDP của Mỹ tính đến thời điểm này là… gần 20.000 tỷ đô la. Quy mô nền kinh tế của cả nước Việt Nam chỉ “vỏn vẹn” bằng một tiểu bang của Mỹ, mà cũng chỉ là tiểu bang giàu thứ 27/50 bang (Nam Carolina), chứ cũng chẳng được trong Top 10.

Nếu tâm trí của chúng ta cứ mãi quanh quẩn ở con số 200 tỷ đô la thì chúng ta đang tự “cầm tù” giới hạn của mình. Chúng ta muốn vươn vai, “sánh ngang các cường quốc năm châu”. Nhưng rõ ràng, khoảng cách từ 200 tỷ đô la đến 20.000 tỷ đô la là một khoảng cách… không đơn giản. GDP tính trên đầu người của Việt Nam xấp xỉ 2.000 đô la, của Mỹ là 56.000 đô la, của “ông hàng xóm” Singapore cũng khoảng 53.000 đô la, dù cùng là nước Đông Nam Á. Khoảng cách từ 2.000 đô la đến hơn 50.000 đô la cũng là một khoảng cách… “anh đi xa em quá”.

Những câu hỏi cần vạch ra trước khi khởi nghiệp

Câu hỏi không phải là: “Chúng ta có thể làm được không?”. Mà theo tôi, câu hỏi cần phải đặt ra chính là: “Làm thế nào để làm được?”

Làm thế nào để san bằng khoảng cách (Bridge the Gap) giữa 200 tỷ đô la và 20.000 tỷ đô la, giữa 2.000 đô la/người và 50.000 đô la/người?

Liệu có thể trông chờ vào những nguồn lực cũ kỹ, trì trệ và chậm chạp trong xã hội không?

Liệu có  thể trông chờ vào những “quả đấm thép” không còn… thép không?

Chúng ta có thể trông chờ và phó mặc tất cả vận mệnh cho nhà nước, và không cần phải lo nghĩ gì đến tương lai đất nước, số phận của chính mình hay không?

Để san bằng khoảng cách (Bridge the Gap) giữa 200 tỷ đô la và 20.000 nghìn tỷ đô la, chúng ta cần có những Cái Mới được tạo ra trong xã hội. Vì những cái cũ đã phát triển… “hết khả năng” của nó rồi.

Những điều mới làm kinh tế phát triển

Chúng ta cần Cái Mới, giống như Henry Ford đã tạo ra phương thức sản xuất mới. Ford phát minh ra dây chuyền sản xuất hàng loạt, chuyên môn hóa từng công đoạn, giúp rút ngắn thời gian chế tạo một chiếc ô tô từ 12,5 giờ xuống chỉ còn 1,5 giờ. Qua đó giảm chi phí, dẫn đến giảm giá thành đáng kể. Trước khi có Henry Ford, thế giới là nơi thật “nhàm chán”. Nếu bạn hỏi người dân họ cần phương tiện di chuyển gì, họ sẽ nói rằng họ “cần một con ngựa có 6 chân và chạy nhanh hơn”.

Còn nếu bạn đến ngân hàng vay vốn sản xuất xe ô tô thì sẽ nhận được một cái cười khẩy, “khuyến mãi” thêm một lời khuyên chân thành rằng “xe ô tô chỉ là mốt nhất thời, xe ngựa mới là vĩnh cữu”, đó chính xác là điều mà Ford đã gặp phải, nhưng nó chỉ càng nung nấu thêm quyết tâm “làm cho bằng được” của ông.

Sau khi Ford khởi nghiệp, thế giới trở thành một nơi… tràn ngập xe ô tô. Đó là khi sứ mệnh của Ford trở thành hiện thực – “Bình dân hóa xe ô tô”. Ford đã dùng sức mạnh của khởi nghiệp và san bằng khoảng cách” giữa người có thu nhập thấp và xe hơi. Xe hơi không còn là “đặc sản” của riêng giới quý tộc, mà cả tầng lớp bình dân cũng dễ dàng sở hữu nó. Thế giới đó, chính là “di sản” mà Henry Ford để lại cho chúng ta.

Thời đại của Smartphone

Chúng ta cần Cái Mới, giống như Steve Jobs đưa ra định nghĩa mới về chiếc Smartphone. Trước khi iPhone ra đời, những chiếc điện thoại “thông minh” thật ngu ngốc. Sau khi iPhone xuất hiện, thế giới thật sự đã trở nên tốt đẹp hơn. Đó là một sản phẩm “đơn giản” đến nỗi không cần có hướng dẫn sử dụng, một đứa con nít 6 tuổi khi cầm lên “vọc” thử cũng có thể dùng khá sành sỏi. Bởi lẽ, đơn giản chính là đỉnh cao của phức tạp.

Khi cầm một chiếc iPhone trên tay, ta có cả một “trung tâm giải trí di động”, ta có thể vứt máy ảnh ở nhà, không lo về máy nghe nhạc, và truy cập kho ứng dụng khổng lồ. Chẳng phải tự nhiên mà một nhà báo danh tiếng đã nói “Khi cầm iPhone trong tay, tôi có cảm giác cả trái đất đang xoay quanh mình”. Khoảng cách giữa con người và tất cả mọi nhu cầu của họ đã được san bằng với những sản phẩm đầy tính sáng tạo, nghệ thuật và không kém phần tinh tế của “iGod” Steve Jobs.

Tận dụng phát triển doanh nghiệp từ thế hệ Smartphone

Khi thế hệ những chiếc điện thoại “thật sự thông minh” ra đời, với “lính tiên phong” là chàng iPhone huyền thoại, nó cũng tạo ra nền tảng cho cả một “nền kinh tế mới” – mà tôi gọi là “nền kinh tế ứng dụng di động” (Mobile Apps Based Economics). Từ hệ sinh thái này, có những doanh nghiệp triệu đô, thậm chí hàng tỷ đô ra đời. Uber là một trong số đó. Ứng dụng này san bằng khoảng cách” giữa người có xe nhàn rỗi với người có nhu cầu di chuyển. Giá trị của Uber bây giờ không dưới 60 tỷ đô la.

Uber giúp tài xế tăng thu nhập, giúp người dùng có một cuộc sống tiện lợi hơn.

Không chỉ vậy, một chiếc taxi truyền thống trung bình phải di chuyển 100km/ngày, trong đó hết phân nửa là đi “bắt khách”. Nhờ có Platform kết nối của Uber, người dùng chỉ việc ngồi một chỗ, định vị, và xe sẽ đến rước. Nó cắt giảm 50km di chuyển/xe/ngày. Nếu ta nhân lên cho 10.000 xe taxi, và nhân lên cho 365 ngày thì mô hình kinh doanh của Uber giúp tiết kiệm lượng nhiên liệu khổng lồ thế nào? Giảm ô nhiễm môi trường thế nào? Giúp giảm kẹt xe thế nào? Chi phí, tiền bạc, thời gian, công sức lãng phí cho tài xế thế nào? Giúp thị trường hoạt động hiệu quả hơn ra sao? Đó chính là sức mạnh của khởi nghiệp!

Những cái mới mẻ mà chúng ta cần, đó là những thay đổi sáng tạo – khiến một cái trọn vẹn mới mẻ, hoặc khiến một điều cũ theo biện pháp mới; chính là các tâm như thế còn mới – dám rời khỏi chốn an toàn và tin cậy, dám chuyển từ “miền khả tri” (cái mình đã biết) sang “miền bất khả tri” (cái mình chưa biết), dám dấn thân, dám hành động. các cái còn mới đó, không mang gì khác hơn khi là những khởi nghiệp. Khởi nghiệp khi là hi vọng cũng như tương lai của xã hội, nói như vậy cũng không quá. Khởi nghiệp là cây cầu (Bridge) nối liền khoảng cách (Gap) giữa 200 tỷ đô la cũng như 20.000 tỷ đô la.

Tinh thần khởi nghiệp

Ba câu chuyện trên là những ví dụ về tinh thần khởi nghiệp. Nó chứng minh cho chúng ta thấy rằng, tinh thần doanh nhân đang làm cho thế giới trở thành một nơi tốt đẹp hơn. Vì vậy, phát triển tinh thần khởi nghiệp không còn là chuyện nên hay không nên, mà đó là chuyện cần và phải làm. Đó gần như là “giải pháp cuối cùng”, là “niềm hy vọng cuối cùng” cho nền kinh tế của đất nước, khi mà mọi chiến lược khác đều gần như là phá sản. Vì vậy, dù còn nhiều tranh luận trái chiều, nhưng về đại cục, chúng ta vẫn cần phát triển tinh thần khởi nghiệp ở Việt Nam.

Phát triển Văn hóa khởi nghiệp

Đừng để khởi nghiệp Việt Nam dừng lại ở mức “phong trào khởi nghiệp”, mà phải phát triển nó đến mức “văn hóa khởi nghiệp” thì sẽ bền vững hơn. Muốn như vậy, chúng ta cần tạo ra một thế hệ doanh nhân khởi nghiệp có trách nhiệm. Vậy, thế nào là khởi nghiệp có trách nhiệm?

Khởi nghiệp có trách nhiệm không phải là hôm nay hứng… khởi nghiệp, liền nộp đơn xin nghỉ việc, không quan tâm công việc ở công ty đã được bàn giao đầy đủ hay chưa, sếp hỏi lý do tại sao thì trả lời “Tại em thích”, mặc dù sếp và công ty đối đãi mình không tệ. Vào làm có văn hóa thì nghỉ việc cũng phải có văn hóa!

Khởi nghiệp có trách nhiệm không phải là bán kem trắng da, trắng liền trong 3 ngày, bất chấp hậu quả sức khỏe của khách hàng, để bán được hàng, còn khuyên là kem này mẹ bầu dùng vẫn được. Cái đó là tạo nghiệp chứ không phải khởi nghiệp!

Trách nhiệm với từ khởi nghiệp

Khởi nghiệp có trách nhiệm không phải là cứ làm bạt mạng, làm vì niềm tin và trông cậy vào mỗi may mắn, rồi sau đó mang nợ tiền tỷ, ảnh hưởng đến cả gia đình. Khởi lên cái Nghiệp rồi thì cái Nghiệp này có thể là Hiệu quả mà cũng có thể là Hậu quả!

Vậy để khởi nghiệp tạo ra hiệu quả, để khởi nghiệp có trách nhiệm, người doanh nhân cần có hai thứ.

  • Một là, Tư duy của người khởi nghiệp, nếu làm chủ với tư duy người làm thuê thì bạn sẽ không bao giờ thành công.
  • Hai là, những Kỹ năng nền tảng của một người khởi nghiệp như tính toán tài chính, nghiên cứu thị trường, điều hành đội ngũ, tiếp thị và bán hàng…

Nếu thiếu hai điều này, người khởi nghiệp trông sẽ rất… thương, rất… tội, và tỷ lệ thất bại sẽ rất cao.

Làm sao để cân bằng giữa “đam mê” và “trách nhiệm”, giữa “dám dấn thân” và “chuẩn bị tốt”, giữa “văn hóa chấp nhận thất bại” và “giảm thiểu tỷ lệ thất bại”. Đó là tinh thần doanh nhân mà chúng ta cần hướng đến. Chúng không mâu thuẫn với nhau mà chỉ bổ sung, góp phần hoàn thiện nhau.

Tạo nên câu chuyện riêng dành cho mình

Để khởi nghiệp có trách nhiệm, bạn nên học hỏi nhiều hơn, phát triển bản thân mạnh mẽ hơn. Hãy thắp lên ngọn đuốc của chính mình rồi tự mình soi đường mà đi. Bạn cũng có thể kiếm cho mình một người cố vấn để được hướng dẫn. Hay có một cách đơn giản, với chi phí chỉ bằng một chiếc vé xem phim, đó là cùng đọc “ngấu nghiến nghiền ngẫm” cuốn sách rất giá trị này, với những bài viết tâm huyết mà các tác giải đã chia sẻ. Hãy đọc đi đọc lại nhiều lần, biết đâu càng đọc bạn lại càng khám phá ra những giá trị mới!

Hẹn gặp bạn trên con đường hạnh phúc, thành công. Chúng tôi luôn ở đây, sát cánh, đồng hành, cùng bạn. Hy vọng rằng trong tương lai, bạn sẽ viết nên câu chuyện của riêng mình, và tôi sẽ bổ sung câu chuyện của bạn như là Câu chuyện thứ tư trong bài viết này, vì một Việt Nam Khởi Nghiệp!

(Trích từ lời giới thiệu mở đầu cuốn sách “Khởi Nghiệp” – tập 4 của bộ sách Quản trị & Khởi nghiệp thuộc Group chúng ta)

Tạ Minh Tuấn
Chủ tịch, TMT Group, YUP Education
Forbes Asia 30 under 30
Tác giả sách “Trước bình minh luôn là đêm tối”